Steam platformunun sahibi Valve Corporation, Hollanda’da yeni bir hukuki süreçle karşı karşıya. “GameClaim” ismindeki inisiyatifi hayata geçiren Stichting Consumenten Competition Claims (CCC) vakfı tarafından organize edilen bu dava, 2013 yılından günümüze kadar Steam veya benzeri dijital mağazalardan oyun satın almış olan tüm Hollandalı bilgisayar oyuncularının yasal haklarını savunmayı amaçlıyor.
Rekabet İhlali ve Yüksek Komisyon İddiaları
Davacı taraf, Valve’in dijital bilgisayar oyunları pazarında yaklaşık yüzde 85’lik bir pazar payı ile hakim konumda olduğunu ve bu gücünü kötüye kullandığını öne sürüyor. Vakfa göre şirket, sözleşmelerindeki fiyat paritesi (en iyi imkan) kurallarıyla antitröst yasalarını açıkça ihlal ediyor. Bu kuralların, geliştiricilerin kendi ürünlerini Epic Games Store gibi diğer dijital platformlarda daha uygun fiyatlarla satışa sunmasını engellediği ve piyasadaki genel fiyatları suni olarak yüksek tuttuğu iddia ediliyor. Bunun yanı sıra, platformun satışlardan aldığı %30’luk komisyon oranının son derece fahiş olduğu ve Valve’in tekelci davranışlarının bir kanıtı niteliği taşıdığı belirtiliyor.
Oyun İçi Satın Alımlar ve Tahmini Maddi Zarar
Oyun içi harcamalardaki dayatmalar da şikayet dosyasının önemli bir bölümünü oluşturuyor. İddialara göre; kullanıcılar ödeme işlemleri için mecburi olarak Steam Cüzdanı’nı kullanmaya yönlendiriliyor ve Valve bu işlemlerden de yüzde 30’luk bir kesinti yapıyor. Üstelik, oyun yapımcılarının kendi oyunlarının içinde platform dışındaki daha ucuz alternatiflerden bahsetmesi de tamamen yasaklanmış durumda.
Kopenhag merkezli Copenhagen Economics adlı analitik firmasının verilerine göre, bu ticari politikaların Hollandalı tüketiciler üzerinde yarattığı toplam maddi zarar 220 milyon avronun üzerinde. Ülkedeki oyuncu sayısının tahmini olarak 2 milyon civarında olduğu düşünüldüğünde, bu rakam Steam hesabı başına ortalama 130 avroluk bir kayba denk geliyor.
Hukuki Sürecin Mevcut Durumu ve Valve’in Yanıtı
Şu an itibarıyla mahkeme süreci fiilen başlamış değil. CCC Vakfı, resmi olarak mahkemeye başvurmadan önce zararların maddi olarak giderilmesi amacıyla Valve ile dava öncesi uzlaşma müzakereleri yürütmeyi planlıyor. Şayet şirket anlaşmayı veya ödeme yapmayı reddederse, davacılar resmi süreci başlatacak. Olası bir yargılamanın 3 ila 5 yıl sürebileceği öngörülüyor. Bu süreçte, Hollandalı oyuncular gelecekteki olası tazminat haklarını korumak amacıyla Consumer Competition Claims platformu üzerinden girişime ücretsiz bir şekilde katılabiliyor.
Valve CEO’su Gabe Newell, tekelcilikle ilgili tüm suçlamaları reddetti. Şirket tarafından yapılan savunmada, üçüncü taraf satıcıların fiyatlarına müdahale edilmediği; kullanıcıların doğrudan alımlar, diğer dijital mağazalar ve konsollar dahil olmak üzere çok sayıda alternatife sahip olduğu ifade edildi. Valve, yakaladıkları başarının tekelcilikten değil, yüksek hizmet kalitesi ve platformun kullanıcı dostu olmasından kaynaklandığını vurguluyor.
Küresel Çaptaki Benzer Hukuki Vakalar
Hollanda’da patlak veren bu kriz, Valve aleyhine dünya genelinde açılan davalar dalgasının sadece son halkası konumunda:
- Birleşik Krallık: 2026 yılının başlarında, Valve aleyhine yaklaşık 756 milyon avro değerinde benzer bir toplu dava resmi olarak onaylandı.
- Amerika Birleşik Devletleri: Bağımsız oyun stüdyoları ve geliştiriciler, benzer rekabet ihlalleri gerekçesiyle şirkete antitröst davaları açtı.
- Avrupa Birliği: 2021 ve 2023 yılları arasında Avrupa Komisyonu, kullanıcıların bulundukları ülkeye göre oyunlara erişimini kısıtlayan yasa dışı coğrafi engelleme uygulamaları sebebiyle Valve’e para cezası uygulamıştı.
